#AchterDeSchutting: de tuin van Truus

Deze keer  in de rubriek #AchterDeSchutting: de tuin van Truus uit de wijk Maarwold.

Al 40 jaar tuiniert Truus met veel plezier in haar voor- en achtertuin van bijna 200m2. Toen ze begon wist ze nog niet zoveel over tuinieren, maar door gewoon heel veel te proberen, is ze steeds wijzer geworden. Vroeger, toen de kinderen nog klein waren, bestond de achtertuin (85m2) uit voornamelijk gras. Een echte kindertuin, met onder andere een zandbak. Tegenwoordig is de ruimte opgedeeld in twee ruime borders en een flink terras. Die wel weer helemaal vol staat met potten. Want Truus houdt van bloemen.

In de tuin staan onder andere vingerhoedskruid, akelei, rododendron, salvia, flox, vrouwenmantel, ooievaarsbek, een volwassen druivenrank en een pas aangeplante bosrank. De echte blikvangers zijn echter de hortensia’s (blauwe, roze en een klimhortensia), de vele roosjes, en de Afrikaanse lelie in pot. Daarnaast is Truus erg gecharmeerd van het hangend hartje (ook wel bekend als gebroken of tranend hartje) en de vlammend rode montbretia lucifer. Van die laatste heeft ze onlangs nog tien nieuwe knolletjes geplant.

Vogelnestjes

Truus is niet de enige die gebruik maakt van de tuin. Sinds kort zitten er zowel in de voor- als achtertuin vogelnestjes. Wel drie in totaal. De vogeltjes vliegen af en aan en maken dankbaar gebruik van oude pottenrekjes die enigszins verscholen in de klimop hangen als basis voor hun nestjes. In het verleden heeft Truus wel eerder nestjes in de tuin gehad en ze hoopt deze keer ook weer op een goede leg: “Schattig hoor, het geluid van die kleine vogeltjes uit de heg.”

Een strenge tuinier is ze niet, trouwens. Plantjes die tussen de tegels of de borderrand opduiken mogen gewoon blijven staan. Ook de rododendron die bij de buren vandaan door de schutting groeit, mag gewoon blijven. Onkruid gaat ze wel te lijf. Zevenblad wordt met de hand geplukt, de rest van het wieden gaat met de schoffel.

Onbezorgde dahlia’s

In die 40 jaar is er natuurlijk wel eens het een en ander mislukt in de tuin. Vroeger zette Truus alles wat ze mooi vind in de grond, maar tegenwoordig gaat ze zorgvuldiger te werk. Doordat een grote bosbeuk achter hun tuin een hoop zon wegneemt, is ze genoodzaakt planten te zoeken die wel een beetje schaduw kunnen verdragen. Gelukkig kan ze aan de rechterkant van de tuin nog wel wat zonvragende planten kwijt.

Wat ook niet meehelpt is de arme zandgrond waar menig tuinier in Maarwold mee te maken heeft. Soms moet je daardoor accepteren dat sommige planten het gewoonweg niet goed doen in je tuin. Zo heeft Truus al meerdere keren geprobeerd om zonnehoed aan te planten. Helaas zonder succes. De condities in hun tuin zijn blijkbaar niet goed genoeg voor deze zonminnende zomerplant.

Wel hoopt ze deze zomer op een succesje met haar dahlia’s. Die moeten nog de grond in, maar ze wacht nog even op een bestelling van een online tuinwinkel.  Daar heeft ze onlangs namelijk grote ronde plastic ringen met daarop koperdraad besteld. Deze ringen moeten de vraatzuchtige slakken tegenhouden, die het iedere keer voorzien hebben op haar jonge dahlia’s. Afgelopen zomer is ze al begonnen met slakkenvallen met bier en nu hoopt ze met die ringen eindelijk eens onbezorgd haar dahlia’s tot bloei te zien komen.

Sophie

In de hoek van het terras staat een klein tuinbeeld. Een rond hoofdje met twee opgestoken armpjes. Truus kreeg dit beeldje van haar beste vriendin toen deze haar kleindochter kreeg: Sophie. Ze gaf hem aan Truus, die zelf geen kleinkinderen heeft, met de woorden: “Ik heb een Sophie gekregen, nu krijg jij een Sophie van mij. Het beeldje is helaas wel al een paar keer omgevallen, waardoor Sophie nu een beetje een gehavend neusje heeft.

Truus is erg blij met haar tuin. Maar toch heeft ze nog wel wat wensen. Zo wil ze achter graag de grote grindtegels vervangen. In de voortuin is dat al gebeurd, daar liggen nu mooie witte tegels. Maar nóg liever ziet ze de grote beuk achter haar huis verdwijnen. Truus verteld lachend: “Toen we hier net woonden waren het nog kleine boompjes. We hadden toen de hele middag en avond zon in de tuin. We wisten ook nog niet dat hij zo groot zou worden. Kun je nagaan. Ik heb ‘m in een droge zomer zelfs nog water gegeven, had ik dat nou maar niet gedaan!”

#NuInBeeld: de narcis

Rip van Winkle, Tête-à-tête, Jet fire of Cheerfullness. De echte liefhebber weet meteen waar ik het over heb: de bij iedereen bekende narcis. Eerder genoemde soorten zijn slechts een paar van de vele variëteiten die van deze voorjaarsbol te vinden zijn. Toch lijken de ‘gewone’ gele narcissen het meest geliefd te zijn in de Harense tuinen. Die zijn nu namelijk overal in volle pracht te bewonderen!

Heb je een mooie foto van narcissen in je tuin? Ik plaats hem graag! Je mag hem mailen naar detuinenvanharen@lindatekstenmeer.nl.

#NuInBeeld: de toverhazelaar

#NuInBeeld laat zien welke bloem, plant of boom op dat moment in heel Haren zijn hoogtepunt beleeft. Het zijn dus niet de enkele toppers die op dat moment even een ereplekje verdienen, maar juist de planten die opvallen omdat je ze op (bijna) iedere straathoek tegenkomt. 

De Toverhazelaar is een van de vroege bloeiers die de tuinen van Haren siert. Met zijn luchtige, gele (en soms ook rode en oranje) bloemblaadjes is hij een perfecte ambassadeur voor de lente!

Heeft je ook een mooie foto van een toverhazelaar in je tuin? Ik plaats hem graag! Je mag hem mailen naar detuinenvanharen@lindatekstenmeer.nl.

#InHetZonnetje: Eigenwijze passiebloem

In de rubriek #InHetZonnetje: worden bloemen en planten die het – op dat moment – verdienen, even in het zonnetje gezet. Deze keer de passiebloem die we kregen van lieve vrienden.


Op een van de eerste echte herfstdagen van dit jaar, besluit deze eigenwijze passiebloem om voor het eerst haar volledige schoonheid te laten zien. Wat een geweldige laatste toegift van de zomer!

#AchterDeSchutting: de tuin van de buurvrouw

In de rubriek #AchterDeSchutting wederom een tuin uit de wijk Maarwold. Deze keer de tuin van de buurvrouw (van een eindje verderop…)

Twee lange jaren heeft het geduurd. Maar nu is de buurvrouw eindelijk weer aan het tuinieren. Door een ernstige blessure en operatie aan haar schouder, was ze lange tijd onthand. Letterlijk. Maar nu kan ze weer voorzichtig werken in de tuin en is ze niet meer volledig afhankelijk van anderen. Niet dat de tuin eronder te lijden had hoor. Ook zonder bemoeienis staat hij er weelderig bij. Maar het is toch wel weer fijn om buiten bezig te zijn.

Want sinds ze zo’n 22 jaar geleden voor het eerst “op de grond” kwam wonen, is ze met veel plezier aan het tuinieren. Vroeger vrij fanatiek, maar tegenwoordig zet ze er niet alles meer voor opzij. Buurvrouw: “Vroeger bleef ik echt weekenden thuis voor de tuin en wilde ik zelfs liever niet op vakantie. Maar tegenwoordig weet ik dat de tuin zich ook prima redt zonder mij.”

De basis voor de achtertuin was al gelegd door de vorige bewoners. Aan het model is in al die jaren niet veel veranderd. Maar de buurvrouw heeft wel gesleuteld aan de inhoud. Zo stonden er veel meer bomen en was er een grasveldje. Tegenwoordig staan er vooral bloemen en struiken zoals vingerhoedskruid, stokrozen, hortensia’s, azalea’s, kruipend zenegroen, schildersverdriet, judaspenning, akelei, camelia, tulpen, voorjaarsbolletjes en voorjaarsmargriet.

Bloemeneilandjes

Al die veranderingen zijn niet van de ene op de andere dag gegaan. Sterker nog: in het begin wist ze helemaal niets van tuinieren. “Ik dacht dat de azalea’s bosjes dood hout waren. Ik had ze al helemaal kort gesnoeid toen iemand mij vertelde dat die dooie takken wel weer zouden uitlopen en bloeien. Ze staan er nog steeds en zijn prachtig.”

Het leuke aan de tuin van de buurvrouw, zijn de diverse bordertjes, die tussen de tegels opduiken. Deze kleine bloemeneilandjes zijn eigenlijk organisch ontstaan. Soms komt er een tegeltje bij. Ook om de tuin onderhoudsvriendelijk te houden. Om dezelfde reden is het terras ook vergroot. Want: “Tuinieren is heel leuk, maar het moet wel te doen blijven.”

Bordertjes tussen de tegels zijn één ding, maar verdwaalde plantjes tussen de tegels mogen niet blijven staan. Als een border opgeruimd wordt, worden dat soort ongeregeldheden ook verwijderd. De steentjes die langs de randen liggen worden weer even opgelicht en netjes gelegd: kortom, de hele border wordt dan aangepakt. Maar daarna kan de buurvrouw diezelfde border weer een tijd met rust laten. “Ik ben er niet voor de tuin. De tuin is er voor mij.”

Kleine maggiplant

De tuin in kunnen lopen en dan allerlei eetbaars kunnen plukken vind de buurvrouw erg leuk. Zo staat er een grote aalbessenstruik, die de vogels behoorlijk goed met rust laten. Ze doen zich namelijk eerst tegoed aan de krent van de buren en tegen de tijd dat ze toe zijn aan de aalbes, heeft de buurvrouw daar zelf al meer dan genoeg van geplukt. Helaas wil het met kruiden plukken niet zo goed lukken. Bieslook en oregano willen nog wel. Maar de maggiplant waar ze haar hoop op gevestigd had, wil maar niet groter worden.

Blikvangers van de tuin zijn de hortensia’s en de eerder genoemde knalrode azalea’s. Maar de lievelingetjes van de buurvrouw zijn de stokrozen. “Die worden een beetje vertroeteld.” Momenteel hebben ze veel last van de pissebedden en mieren, dus houdt ze ze extra in de gaten. De stokrozen zijn er in allerlei kleuren, maar de meeste zijn roze. Soms, als ze bij anderen mooie kleuren ziet, ‘pikt’ ze wel eens wat zaadjes. “Die paar zaadjes missen ze echt niet.”

Maar de buurvrouw pikt niet alleen bij anderen. Ze geeft ook heel veel weg. Eigenlijk vind ze dat nog wel het mooiste: een beetje handelen met stekjes en zaadjes. Want weggooien kan ze sowieso niet. Planten die zich wat al te lustig voortplanten of een overschot aan zaadjes: ze geeft ze met alle liefde aan anderen. Wat ze niet kan slijten bij buren, vrienden en kennissen krijgt een mooi plaatsje in het nabijgelegen plantsoen.

Met liefde tuinieren

Die liefde voor de plantjes uit zich ook in de manier van onkruid verwijderen. De buurvrouw gaat liever op handen en knieën door de tuin, dan dat ze de schoffel pakt. “Schoffelen kan ik niet. Heb ik ook nooit gekund. Dan schoffel ik alles dood. In mijn tuin is dat ook bijna niet te doen. Doordat ik nooit iets plan, hebben planten geen vaste plek waar je om heen kunt schoffelen.”

Soms is dat gebrek aan een plan wel eens lastig. Zo kocht ze laatst bij een tuincentrum twee rode lobelia’s, omdat ze zo weinig rood in de tuin had. Maar daarbij had ze niet gedacht aan de vuurrode azalea’s die zowel in de voor- als achtertuin staan en ook niet aan de pas aangeschafte camelia die ze overigens wel al heel lang op haar verlanglijst had staan. De buurvrouw verteld lachend: “Die lobelia’s konden natuurlijk niet te dicht bij de azalea’s en de camelia staan, dus het was nog lastig daar een goed plekje voor te vinden!”

Zo bewijst de buurvrouw maar weer dat je ook zonder een vooropgezet plan een weelderige bloementuin kan hebben. Zolang je maar met liefde tuiniert.

#In het zonnetje: de schijnaugurk

Dóór onze klimophaag en óver de pergola groeit een klimplant met vijfvingerig blad en talrijke donkerpaarse bloemetjes. De blaadjes van de bloemetjes zijn een beetje lobbig, als van een vetplantje. Het schijnt dat in warmere klimaten uit deze bloemetjes vruchtjes kunnen groeien die een beetje lijken op augurkjes, maar die helaas minder smakelijk zijn. Ik heb het dan over de vijfbladige akebia, oftewel de schijnaugurk.

 De schijnaugurk is een klimplant zonder zorgen. Het eerste jaar moet hij misschien een beetje geholpen worden tijdens koude periodes, maar daarna is hij gewoon winterhard en in zachte winters zelfs groenblijvend. Hij kan zowel in de zon als de halfschaduw en doet ook niet al te moeilijk over het soort grond waar hij in staat. Wij hebben de eerste tijd de klimop een beetje weggehouden rondom de jonge schijnaugurk, maar dat is allang niet meer nodig.

Kortom, een makkelijke plant, met een geweldige bloei bovendien. Wekenlang is onze pergola bezaaid met trosjes paars-bruine bloemen, die ook nog eens lekker ruiken. Misschien komt er ooit nog eens een moment dat we de schijnaugurk (ook wel bekend als klimbes, chocoladerank, chocoladeklimmer en chocoladewingerd) een stukje terug moeten snoeien omdat hij wat al te overheersend wordt. Maar voorlopig mag hij nog even zijn gang gaan en geniet ik van mijn paars-groene dakje!

#NuInBeeld: de magnolia

Magnolia’s komen in vele soorten en maten. Maar degenen die in april de show stelen in Haren zijn de zogenoemde naaktbloeiers: de magnolia’s die bloeien vóór het blad gevormd wordt. Ik loog niet toen ik zei dat ze in vele maten komen. Sommige magnolia’s (In het Nederlands ook wel beverboom of valse tulpenboom genoemd) bereiken een hoogte van maar liefst 10 meter of meer.


In mijn eigen tuin heb ik ook eens een magnolia aangeplant, maar dat is jammerlijk mislukt. Waarschijnlijk door te weinig water en te arme grond. Kortom: door onervarenheid en onwetendheid. Maar eigenlijk ben ik daar niet zo rouwig om. Persoonlijk vind ik namelijk dat een magnolia het beste tot zijn recht komt als solitaire blikvanger. En daar is mijn tuintje toch echt te klein voor…

Heb je ook een mooie foto van een magnolia? Ik plaats hem graag! Je mag hem mailen naar detuinenvanharen@lindatekstenmeer.nl.

#NuInBeeld: paddestoelen!

#NuInBeeld laat zien welke bloem, plant of boom op dat moment in heel Haren zijn hoogtepunt beleeft. Het zijn dus niet de enkele toppers die op dat moment even een ereplekje verdienen, maar juist de planten die mij  opvallen omdat je ze op (bijna) iedere straathoek tegenkomt. Deze keer: Paddenstoelen. 
Voor deze fotoserie van #NuInBeeld hoefde ik niet ver van huis. Alleen al in de straat achter ons huis, de Spinozalaan, waren tal van paddenstoelengroepen te vinden. Het leuke van Haren vind ik dat de herfst hier ook echt een herfstsfeer heeft met de grote hoeveelheden gekleurd blad, beukennootjes, eikels en paddenstoelen. Herfst op Texel is toch net een tikkeltje anders (ook mooi hoor!) en laten we het maar niet hebben over de paddenstoelen die je in Amsterdam vind. Die prikkelen de fantasie toch wat minder dan de grote vliegenzwammen die je hier overal ziet. Kortom: herfst in Haren is mooi!

P.S. Stiekem heb ik een beetje vals gespeeld met bovenstaande fotoserie. Bijna alle foto’s zijn afbeeldingen van paddenstoelen op gemeentegrond en dus niet in tuinen. Toch heb ik ze geplaatst omdat ik er van overtuigd ben dat ook in de Harense tuinen momenteel tal van paddenstoelen voorkomen! 

Héb je een mooie foto van paddenstoelen in je tuin? Ik plaats hem graag! Je mag hem mailen naar detuinenvanharen@lindatekstenmeer.nl.

#NuInBeeld:de kardinaalsmuts

#NuInBeeld laat zien welke bloem, plant of boom op dat moment in heel Haren zijn hoogtepunt beleeft. Het zijn dus niet de enkele toppers die op dat moment even een ereplekje verdienen, maar juist de planten die mij  opvallen omdat je ze op (bijna) iedere straathoek tegenkomt. Deze keer: de Kardinaalsmuts. 

De eerst twee jaren wist ik niet dat de Kardinaalsmuts in mijn tuin, Kardinaalsmuts heette. Toen kwamen de kenmerkende oranje besjes namelijk niet tevoorschijn. Pas vorig najaar ontdekte ik de typische vorm van de vruchtjes en was de naam gauw gevonden. De vruchtjes lijken namelijk sterk op een kardinaalsmuts. De struik wordt trouwens ook wel kardinaalshoed genoemd. Mij maakt het niet uit. De vruchtjes zijn decoratief in de herfst en de vogels zijn er gek op!

Heb je ook een mooie foto van een kardinaalsmuts in je tuin? Ik plaats hem graag! Je mag hem mailen naar detuinenvanharen@lindatekstenmeer.nl.

#AchterDeSchutting: de tuin van Frans en Linda

In de rubriek #AchterDeSchutting bespreek ik allerlei soorten tuinen uit de gemeente Haren. Ik trap af met onze eigen tuin die we in het voorjaar van 2011 volledig nieuw aangelegd hebben.

Onze tuin (van Frans en Linda) hoort bij een jaren 70 hoekwoning in de wijk Maarwold. Het is een groene tuin, ongeveer 300 m2 groot, met veel vaste beplanting en weinig bestrating. De bestrating die er ligt is volledig met oude klinkertjes gelegd. Rondom de tuin staan hagen en hekjes. Het grootste gedeelte van de tuin bestaat uit gras. Een grote beukenhaag vormt een afscheiding met de tuin van de buren. Vóór de haag ligt een smalle, verhoogde border. Dit is de ‘witte border’ met vooral witbloeiende planten, maar er staan ook wat blauwe en lichtroze bloeiers tussen. Door de haag krijgt deze border in de zomer weinig zonlicht, daarom staan er ook een aantal schaduwliefhebbers zoals varens tussen de beplanting.

Klaprozen en korenbloemen

Naast het tuinhekje van de achteringang ligt de ‘natuurlijke -of boerenborder’. Twee paarsroze hortensia’s zijn hier het middelpunt, daaromheen groeien voornamelijk kruiden en eenjarige veldbloemen zoals verschillende soorten klaprozen en korenbloemen. Naast deze border staat een door Frans gemaakte pergola, die inmiddels al flink begroeid is met een druif en een doornloze braam. 

Aan de voorkant van het huis, tegen het tuinhuisje aan ligt een traditionele roze border, met voornamelijk witte, roze en paarse planten zoals lampepoetser, vetkruid, ijzerhard, duifkruid en ridderspoor. Ook staan hier een witte en donkerpaarse vlinderstruik. Langs beide zijkanten van het tuinhuisje groeit een weelderige bosrank: de clematis armandii, die een lengte van wel 10 meter kan krijgen. 

Natuurlijke afscheiding

De gehele zijkant van de tuin is begroeid met planten, struiken en bomen en biedt zo een natuurlijke afscheiding met het naastgelegen plantsoen. Doordat hier geen schutting of een dichte haag geplaatst is, oogt de tuin heel ruimtelijk en is het klimaat in de tuin aangenaam. Een onopvallend gazen hekje zorgt er voor dat de medegebruikers van de tuin – Flatcoated retriever Lana en zoon Tom van 1,5 – niet weg kunnen.  

We vinden het beide fijn om in de tuin te werken, maar wel op geheel eigen wijze. Frans is altijd bezig met het onderhouden van de grasmat terwijl de borders juist weer mijn ‘kindjes’ zijn. Waar Frans graag maait, blaast, kapt en snoeit, ben ik wat voorzichtiger en gaat ikhet liefst met een keukenschaar de tuin door. Ook het vallend blad in het najaar is een heikel punt. Frans ruimt de tuin het liefst op in de herfst, terwijl ik juist alle zaadjes en blaadjes wil laten liggen in de border ter bescherming van de vele bloembollen en als voedselvoorziening voor de diertjes. Gelukkig is de tuin een mooi compromis tussen beide wensen en daardoor in evenwicht.

Ontwerp en aanleg

Een groot deel van de beplanting was al aanwezig toen de tuin in 2011 op de schop ging. Sommige struiken en planten werden verplaatst, andere vormden de basis voor het huidige ontwerp. We bedachten het ontwerp zelf en voerden ook alle werkzaamheden zelf uit. In het begin was de tuin nog heel kaal, maar gaandeweg kwamen er steeds meer planten bij en werden de nieuwe en bestaande planten steeds groter. Hierdoor is nog geen enkel seizoen hetzelfde geweest in deze tuin.

De voorjaarbolletjes zijn mijn absolute favorieten. Als in januari de eerste sneeuwklokjes, winterakonietjes en krokussen de kop opsteken gaat voor mij het tuinseizoen al beginnen. Regelmatig wordt er dan even een inspectierondje gemaakt om te zien waar en wat er boven de grond komt. Dit gaat door tot laat in het voorjaar met de vele tulpen, narcissen, blauwe druifjes en diverse sieruien. 

Afrikaanse lelie

Toch zijn er ook dingen die niet zo goed willen lukken. Zo heb ik de eerste zomer een Afrikaanse Lelie gekregen van mijn schoonmoeder. Deze stond prachtig te bloeien in een grote pot op het terras. Helaas heeft de lelie de winter in het tuinhuisje niet overleefd. Het jaar daarop volgde een nieuwe poging, met wortelstokken gekregen van de buurvrouw. Maar helaas gebeurde er niks. De felbegeerde lelie kreeg alleen een klein blad en daarna gebeurde er niets meer. Hij ging niet dood, groeide niet, niets. Nu, na vier zomers in deze tuin heb ik het nog steeds niet voor elkaar. Máár… volgend jaar probeer ik het nog één keer!

#InHetZonnetje: het sneeuwklokje

In de rubriek #InHetZonnetje: worden bloemen en planten die het – op dat moment – verdienen, even in het zonnetje gezet. Deze keer de voorjaarsbode bij uitstek: het sneeuwklokje.

Op de eerste ‘normale’ maandag van het jaar begint het te kriebelen. Wanneer zullen de eerste sneeuwklokjes gaan bloeien? Mijn eigen tuin is helaas vaak trendvolger bij de andere tuinen in Haren, dus houd ik in deze periode andermans tuinen extra goed in de gaten. Want inmiddels weet ik: zodra sneeuwklokjes bij anderen gesignaleerd zijn, duurt het bij mij nog maar eventjes voor het voorjaar kan beginnen!

Van alle stinzenbollen hebben sneeuwklokjes bij veel tuinliefhebbers een speciaal plekje in het hart. Doordat ze al zo vroeg bloeien natuurlijk, maar ook doordat ze met hun witte bloemkopjes en smalle, grijsgroene bladeren zo makkelijk combineren met andere bolletjes. Daarnaast hebben ze een teer en lieflijk uiterlijk, maar zijn het toch stoere plantjes die kou, vorst, stormen en sneeuw trotseren.

Van één sneeuwklokje kan de voorjaarsliefhebber al erg vrolijk worden. Maar dankzij hun onuitputtelijke uitbreidingsdrang kom je geregeld hele velden sneeuwklokjes tegen, tot groot geluk van ondergetekende. Misschien komt die liefde voor de dappere sneeuwklok wel van Texel, waar ik geboren en getogen ben. Daar vind je in de bossen nog grote groepen sneeuwklokjes, overblijfsel van de sneeuwklokjesbossen waar ze vroeger op grote schaal werden geteeld.

#NuInBeeld: winter in Haren!

#NuInBeeld laat zien welke bloem, plant of boom op dat moment in heel Haren zijn hoogtepunt beleeft. Het zijn dus niet de enkele toppers die op dat moment even een ereplekje verdienen, maar juist de planten die mij  opvallen omdat je ze op (bijna) iedere straathoek tegenkomt. Deze keer maak ik een uitzondering voor koning winter, die àlle planten en bomen van Haren mooi uit de verf laat komen!